Behandeling van clusterhoofdpijn
De behandeling van clusterhoofdpijn bestaat uit twee delen:
- De aanvalsbehandeling richt zich op het afbreken van een clusterhoofdpijn aanval.
- De onderhoudsbehandeling of preventie behandeling is gericht op het voorkomen of verminderen van aanvallen.
Aanvalsbehandeling
Zuurstof
Veel mensen met clusterhoofdpijn (60-70%) hebben baat bij behandeling met zuurstof. Hierbij ademen ze gedurende 10-15 minuten 100% zuurstof met hoge uitstroomsnelheid in. Dit kan de aanval binnen 15 tot 30 minuten onderdrukken. De zuurstofcilinders kunnen thuis geleverd worden. Er zijn ook kleine zuurstoftanks die makkelijker meegenomen kunnen worden.
Sumatriptan
Sumatriptan injecties (6 mg) zijn bij de meeste mensen met clusterhoofdpijn (80-90%) effectief en kunnen de aanval snel en volledig onderdrukken. Sommige mensen hebben meer baat bij sumatriptan neusspray (20 mg) of een lagere dosering sumatriptan injectie (3 mg). Injecties lijken echter effectiever te zijn dan neusspray en werken (veel) sneller dan tabletten. De onderhuidse injecties kan je gemakkelijk zelf zetten met een injectiepen (auto-injector).
Omdat clusterhoofdpijnaanvallen vaak meerdere malen per dag optreden, zijn er meerdere injecties nodig, terwijl de maximaal toegestane dosis officieel twee per dag is. Sommige patiënten hebben echter 6-8 injecties per dag nodig omdat ze zoveel aanvallen hebben. Een combinatie met preventieve behandeling en zuurstofbehandeling voor de mildere aanvallen is dus gewenst.
“Aanvalsbehandeling bestaat uit zuurstof of sumatriptan. Ongeveer 60-70% heeft baat bij zuurstof. Sumatriptan is bij 80-90% effectief.”
Onderhoudsbehandeling
Medicijnen
Er zijn meerdere medicijnen die het aantal, de duur en de hevigheid van de aanvallen kunnen verminderen. Bij episodische clusterhoofdpijn kan deze medicatie aan het begin van de episode worden opgebouwd en aan het einde van de episode weer worden afgebouwd. Bij chronische clusterhoofdpijn is het vaak nodig om de medicatie langdurig, soms jarenlang, in te nemen.
De meest gebruikte preventieve medicijnen bij clusterhoofdpijn zijn verapamil, lithium en topiramaat. Verapamil is het meest gebruikte preventieve medicijn voor clusterhoofdpijn. Het is voor de meeste patiënten een effectief en veilig middel. Lithium, topiramaat en pizotifeen zijn andere opties. Deze medicijnen kunnen langdurig gebruikt worden als onderhoudsbehandeling om aanvallen te voorkomen.
Als tijdelijke behandeling kan een prednison stootkuur worden gegeven. Prednison is vaak een zeer effectief middel, maar kan bij chronisch gebruik hevige bijwerkingen geven. Vaak wordt dit middel dan ook alleen gebruikt als tijdelijke noodoplossing en niet vaker dan één keer per jaar.
GON-injectie
Een GON-injectie is een injectie bij de grote achterhoofdszenuw. Dit kan clusterhoofdpijnaanvallen verminderen of in sommige gevallen zelfs volledig te voorkomen. Lees meer over GON-injecties.
Occipitale zenuwstimulatie (ONS)
Een andere optie is elektrische stimulatie van de achterhoofdszenuw (occipitale zenuwstimulatie, afgekort ONS). Tijdens een operatie worden twee elektroden onder de huid bij het achterhoofd ingebracht. Deze elektroden worden verbonden met een stimulator. Het stimuleren van de achterhoofdzenuw kan zorgen voor minder clusterhoofdpijn aanvallen. Dit is een techniek die sinds 2020 ook tot de standaardbehandeling behoort voor mensen met medicamenteus onbehandelbare chronische clusterhoofdpijn. Lees meer over occipitale zenuwstimulatie.
Onderzoek naar nieuwe medicijnen
Er wordt veel onderzoek gedaan naar nieuwe onderhoudsbehandelingen voor clusterhoofdpijn. Ook in het LUMC lopen meerdere onderzoeken naar nieuwe medicijnen tegen clusterhoofdpijn. Lees meer over het LICIT onderzoek en het SUNCET onderzoek.